I. Hệ thống an sinh xã hội Đức hoạt động như thế nào?

Tất cả nhân viên có thu nhập trên 450 euro mỗi tháng đều được hệ thống an sinh xã hội Đức chi trả và phải đóng góp cho hệ thống tùy theo thu nhập của họ. Với hệ thống rộng khắp này, Đức đảm bảo rằng tất cả công dân Đức, kể cả người nước ngoài, có thể sống và làm việc thoải mái ngay cả khi họ ốm đau, thất nghiệp, tàn tật hoặc đã nghỉ hưu. Các khoản đóng góp phải được chia đều giữa người sử dụng lao động và người lao động, ngoại trừ các khoản đóng góp cho bảo hiểm y tế.

Người sử dụng lao động có trách nhiệm đóng đầy đủ số tiền đóng vào hệ thống an sinh xã hội. Ngoài ra, người sử dụng lao động phải đóng góp vào các khoản bảo hiểm tai nạn, thai sản, mất khả năng thanh toán và tàn tật nặng theo luật định. Tuy nhiên, điều này ngăn cản người lao động yêu cầu người sử dụng lao động bồi thường thiệt hại do tai nạn tại nơi làm việc, trừ khi những điều này là do người sử dụng lao động cố ý gây ra.

Các khoản đóng góp cho bảo hiểm y tế và chăm sóc được giới hạn ở mức lương tối đa là 4.437,50 € mỗi tháng. Những khoản trợ cấp hưu trí và bảo hiểm thất nghiệp ở mức € 6.700 mỗi tháng.

Hệ thống an sinh xã hội ở Đức (ảnh minh họa)

Xem thêm >>>  Tất tần tật về bảo hiểm y tế tại Đức (Phần 1)

II. Các loại bảo hiểm ở Đức

1. Bảo hiểm y tế

Khi bạn làm việc ở Đức, một phần của hệ thống an sinh xã hội là tham gia vào hệ thống bảo hiểm y tế, được gọi là Bảo hiểm theo luật định, Gesetzliche Krankenversicherung (GKV). Khoảng 85% công dân Đức được chi trả bởi bảo hiểm y tế quốc gia này. Nó bao gồm các phạm vi từ thời gian nằm viện, chăm sóc nha khoa, thăm khám bác sĩ đa khoa định kỳ, thuốc, kính mắt, tiêm chủng và chụp X-quang. Nó cũng bồi thường cho những người bị mất thu nhập do bệnh tật sau 6 tuần mắc bệnh tương tự.

Tỷ lệ đóng góp của người lao động là 14,6% tổng tiền lương, được chia cho người lao động và người sử dụng lao động (cả hai đều là 7,3%).

Nếu thu nhập của bạn trên 54.900 € mỗi năm hoặc khi bạn tự kinh doanh, bạn có thể chọn bảo hiểm y tế tư nhân đầy đủ. Người sử dụng lao động vẫn sẽ đóng mức đóng góp tương tự, tối đa là 50% chi phí bảo hiểm y tế công cộng của nhân viên. Xin lưu ý rằng y tế tư nhân là một giải pháp thay thế cho y tế công cộng và không được ưu tiên hàng đầu như ở nhiều quốc gia. Y tế tư nhân có thể mang lại cho nhân viên nhiều lựa chọn hơn và có thể rẻ hơn hoặc đắt hơn y tế công cộng.

Được bảo hiểm trong hệ thống bảo hiểm y tế theo luật định có nghĩa là tất cả các chi phí điều trị y tế cần thiết đều được chi trả. Từ thuốc men, thời gian nằm viện, chăm sóc nha khoa cơ bản, thăm khám bác sĩ, đeo kính mắt cho đến chụp X-quang và tiêm chủng. Bạn cũng được bồi thường cho việc mất thu nhập do bệnh tật.

Xin lưu ý rằng không có bảo hiểm cho bác sĩ hoặc bác sĩ phẫu thuật tư nhân và phòng riêng trong bệnh viện. Chăm sóc y tế thay thế / vi lượng đồng căn được bảo hiểm theo luật định. Bảo hiểm chăm sóc nha khoa tùy thuộc vào công ty bảo hiểm y tế mà bạn đã đăng ký. Những người phụ thuộc không làm việc sống tại địa chỉ của bạn ở Đức hiện được bảo hiểm miễn phí và chỉ cần đăng ký cùng loại bảo hiểm y tế với nhân viên và thành viên thanh toán.

Xem thêm >>>  Tất tần tật về bảo hiểm y tế tại Đức (Phần 2)

2. Bảo hiểm hưu trí

Người lao động ở Đức đóng góp vào bảo hiểm hưu trí công cộng (Getsetzliche Rentenversicherung, GRV), tuy nhiên, có những lựa chọn khác như bảo hiểm hưu trí tư nhân. Tỷ lệ đóng góp là 18,6% tổng lương của bạn. Điều này có nghĩa là cả người lao động và người sử dụng lao động đều phải trả 9,3% số tiền đóng góp. Khoản tiền này sẽ được khấu trừ từ thu nhập của nhân viên. Khi người nước ngoài trở về quê hương, họ vẫn được hưởng lương hưu đã được tích lũy trong những năm làm việc ở Đức. 

Tuổi nghỉ hưu ở Đức hiện nay là 65 tuổi 8 tháng. Con số này sẽ tăng dần lên 67 năm trước năm 2031. Số tiền lương hưu hàng tháng phần lớn phụ thuộc vào tổng số tiền đóng góp trong quá trình làm việc. Lương hưu hàng tháng của những nhân viên đã nghỉ hưu đã làm việc 45 năm và nhận mức lương trung bình hiện là khoảng 30.000 euro mỗi năm, tương đương khoảng 1.200 euro. Tuy nhiên, lương hưu nhà nước có thể thấp hơn nhiều.

Theo yêu cầu của người lao động, người sử dụng lao động phải đưa ra chế độ lương hưu bổ sung dưới hình thức trả chậm. Trừ khi được quy định trong CBA, người sử dụng lao động không có nghĩa vụ cung cấp các chế độ lương hưu bổ sung khác.

Bảo hiểm hưu trí ở Đức (ảnh minh họa)

Xem thêm >>>  Tiếng Đức được sử dụng ở quốc gia nào trên thế giới?

3. Bảo hiểm thất nghiệp

Tất cả công dân có hợp đồng lao động thường xuyên (trừ những người làm nghề tự do và một số công chức) ở Đức phải đóng góp vào quỹ bảo hiểm thất nghiệp (Arbeitslosenversicherung). Điều này liên quan đến 2,40%, được chia giữa người sử dụng lao động và người lao động.

Khi đóng góp vào bảo hiểm thất nghiệp trong 12 tháng liên tục, với tư cách là người nước ngoài, bạn được hưởng trợ cấp thất nghiệp của nhà nước Đức. Bạn phải tích cực tìm kiếm việc làm. Trong những trường hợp này, bảo hiểm thất nghiệp sẽ trả thu nhập cho bạn trong một khoảng thời gian nhất định. Thời hạn thanh toán (từ sáu tháng đến hai năm) tùy thuộc vào công việc trước đây và độ tuổi của ứng viên cũng như thực tế là nhân viên đó có con hay không. Các khoản phúc lợi khoảng 60% mức lương ròng trước đó. Việc đào tạo và trợ giúp tìm việc làm mới cũng có thể được cung cấp khi bạn đang nhận trợ cấp thất nghiệp.

4. Bảo hiểm chăm sóc (dài hạn)

Tương tự như bảo hiểm y tế, bảo hiểm chăm sóc dài hạn,  Pflegeversicherung, chi trả các chi phí cơ bản về chi phí chăm sóc tại nhà và nội trú nếu nhân viên cần điều dưỡng hoặc hỗ trợ gia đình. Người lao động và người sử dụng lao động đều đóng mức đóng góp tương đương là 1.525%.

Bất kỳ ai có bảo hiểm y tế theo luật định sẽ tự động được bảo hiểm chăm sóc dài hạn. Nếu bạn có bảo hiểm y tế tư nhân, bạn có thể cần phải đăng ký bảo hiểm chăm sóc. Mức đóng góp cao hơn đối với nhân viên không có con cái, 1.775%.

Bảo hiểm chăm sóc dài hạn ở Đức (ảnh minh họa)

Xem thêm >>>  Du học Đức có phải đóng bảo hiểm y tế không?

5. Bảo hiểm tai nạn, phí phá sản, nghỉ thai sản

Đối với một số loại bảo hiểm, chỉ có phía người sử dụng lao động đóng góp chứ không phải của người lao động. Tùy thuộc vào đặc điểm rủi ro của công việc, người sử dụng lao động có thể trả chỉ từ 0,5% tổng doanh thu (đối với các công việc văn phòng không có rủi ro). Nhưng rủi ro của công việc (công nhân xây dựng/nhà máy càng cao) thì mức đóng góp có thể cao hơn đáng kể. Lợi ích của bảo hiểm này là chi phí điều trị y tế và phục hồi chức năng sau tai nạn lao động được chi trả. Người sử dụng lao động cũng phải trả phí phá sản là 0,6%. Tùy thuộc vào việc người lao động được bảo hiểm y tế theo luật định hay bảo hiểm y tế tư nhân, người sử dụng lao động trả 0,5% thời gian nghỉ thai sản (Mutterschaftsgeld). Khoản đóng góp này dành cho tất cả nhân viên (không phân biệt giới tính), đảm bảo rằng tất cả các bà mẹ mang thai đều được hưởng 4 tháng nghỉ thai sản có lương.

Bảo hiểm tai nạn ở Đức (ảnh minh họa)

Xem thêm >>>  Tìm hiểu về hệ thống an sinh xã hội ở Đức

Trên đây là những thông tin cần biết về hệ thống an sinh xã hội ở Đức và cách nó hoạt động. Hy vọng bài ích sẽ giúp ích phần nào cho các bạn trong quá trình tìm hiểu về các chính sách xã hội ở Đức cho người nước ngoài.

Ngoài ra, nếu bạn nào yêu thích văn hóa, con người nước Đức, có mong muốn được đặt chân sang đây du học thì cũng hãy nhanh tay liên hệ với Decamy để được tư vấn và hỗ trợ nhiệt tình nhé!

Chúc các bạn học tốt!